"Ramazan Bayramında Şeker ve Tatlı Tüketimine Dikkat"

ÅžEKERÄ°N VÃœCUDA BU 6 ZARARINI BÄ°R BÄ°LSENÄ°Z

Ramazan Bayramının olmazsa olmazlarının başında şüphesiz tatlılar geliyor. Bayram ziyaretlerinde yemezsem üzülür, o kadar emek vermiÅŸ diye geri çevirilemeyen ÅŸekerli ikramlıklar… Ancak dikkat! Bir taneden zarar gelmez diyerek yediÄŸiniz tatlıları ya da günlük yaÅŸamdaki ÅŸekerli yiyecekleri tüketmeden önce bir kez daha düşünmek gerekiyor. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik Åžeker ve tatlı tüketimi yalnızca diyabeti olan ya da yüksek kilolu kiÅŸilerin kaçınması gereken zararlı bir ÅŸey gibi düşünülse de yaygın inanışın aksine, tanı almış bir hastalığı olmayanların dahi günlük beslenme rutinlerinde yer almaması gereken bir besindir. Dünya SaÄŸlık Örgütü, günlük enerji gereksiniminizin ortalama yaklaşık 10’unun ÅŸekerden alınabileceÄŸini ancak uzun vadeli hedefin yüzde 5 ve altı olduÄŸunu vurgulamaktadır. ÖrneÄŸin, enerji gereksinimi 2000 kalori olan bir birey, günde maksimum 200 kalorisini basit ÅŸekerden alabilir ki bu da ortalama 1 küçük porsiyon tatlıya eÅŸittir diyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik, ÅŸekerli besinlerin neden tüketilmemesi gerektiÄŸini, vücuda çok önemli zararlarını anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu. 

Kalp ve damar hastalıklarına yol açar

Aşırı ÅŸeker tüketimi nedeniyle karaciÄŸerde trigliserid adı verilen yaÄŸ asitleri artarak, damar duvarlarında birikmeye baÅŸlar. Zamanla damar yapısı bozulup damar sertliÄŸi ve diÄŸer kalp hastalıklarına yol açar. Artan ÅŸeker tüketimiyle karın çevresi yaÄŸlanması ve bel çevresinin artması kalp hastalıkları açısından önemli diÄŸer risk faktörlerindendir. Bu nedenle ÅŸeker ve tatlı tüketimini azaltıp, kalp ve damar saÄŸlığı için yeÅŸil yapraklı sebzeler baÅŸta olmak üzere, sebze, meyve, çiÄŸ kuruyemiÅŸ vb liften zengin gıdalara beslenmede yer vermek gerekir. 

İnsülin direnci ve Tip 2 diyabet riskini artırır

Şeker gibi basit karbonhidratlar yedikten sonra kana çok hızlı karışarak kan şekerini hızla yükseltir. Bu nedenle, vücudun, kan şekeri metabolizmasını düzenleyen hormonlardan biri olan insüline verdiği yanıt bozularak insülin direncinin oluşmasına ve tip-2 diyabet riskinin artmasına yol açar. Özellikle ailede diyabet öyküsü olanlar şeker ve tatlıyı sınırlandırmalıdır. Eğer son zamanlarda fazla şeker tüketiyor, tatlı yeme isteğinizin arttığını düşünüyorsanız mutlaka bir hekim ile görüşüp insülin direnci ve diyabet ile ilgili kontrollerinizi yaptırmalısınız.

Karaciğer yağlanmasına neden olur

Son zamanlarda alkole baÄŸlı olmayan karaciÄŸer yaÄŸlanması gençlerde de yaygınlaşıyor.  Bunun öncelikli nedenlerinin başında; basit ÅŸeker, hazır paketli ürünler ve tatlılarda kullanılan fruktoz ÅŸurubu tüketiminin artması geliyor. Sofra ÅŸekeri ve yüksek fruktoz büyük ölçüde karaciÄŸerde iÅŸlenir ve fazla tüketildiÄŸinde karaciÄŸer bu enerjiyi yaÄŸa dönüştürür. KaraciÄŸer yaÄŸlanmasının artması saÄŸlığı olumsuz etkiler. Tüketim sıklığına ve porsiyonlara dikkat etmek, iÅŸlenmiÅŸ ve etiket bilgisinde fruktoz ÅŸurubu içeren gıdalardan uzak durmak gerekir.

Obeziteye zemin hazırlar

Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik Yüksek ÅŸeker içeren besinler, kalorisi yüksek ve karbonhidrat ağırlıklı olup, vücut için gerekli vitamin- minerallerden ise oldukça fakirdir. Genellikle protein ve liften düşük oldukları için sık acıkmanıza, kan ÅŸekeri dengesizliÄŸi nedeniyle sürekle tatlı tüketme isteÄŸinizin artmasına yol açar. Bu da kiÅŸiyi bitmeyen  bir kısır- döngüye sokarak, gün içerisinde alınan toplam kalori miktarının artmasına, kilo artışına ve uzun vadede obeziteye zemin hazırlar diyor.  

Diş çürüklerini artırır

Åžeker tüketimi diÅŸ minesinin zarar görmesine, çürüklere ve buna baÄŸlı diÅŸ kayıplarına neden olurken ağız saÄŸlığını da olumsuz etkiler. Ağızda pH dengesinin bozulmasıyla birlikte ağız içindeki bakteri çeÅŸitliliÄŸi deÄŸiÅŸir ve ağız kokusu ile ilgili problemler artabilir. Sık aralıklarla ÅŸeker tüketmek, gazlı ÅŸekerli içecekler içmek ve yetersiz ağız hijyeni olumsuz sonuçları belirginleÅŸtirir. Aşırı tatlı tüketiminden uzak durmak, xekerli besin tükettikten sonra ise mutlaka diÅŸleri fırçalamak gerekir. 

Bağımlılık yaratır

Yüksek miktarda ÅŸeker tüketimi hem metabolik hem de nörobiyolojik süreçleri etkiler. Hızlı emildiÄŸi için kan ÅŸekerinde ani yükselmelere ve ardından hızlı düşüşlere neden olarak yeniden tatlı, ÅŸekerli gıda tüketme isteÄŸine yol açar. Aynı zamanda beynin ödül merkezinde dopamin salınımını artırarak kısa süreli haz duygusu ve buna baÄŸlı daha fazla tüketme isteÄŸine sebep olur. Bu nedenle ÅŸeker ve tatlının ödül yerine tüketilmemesi haz duygusu ile örtüşmemesi açısından önemlidir. 

Giriş: 19 Mart 2026 | Güncelleme: 19 Mart 2026 | Okunma: 377

Kaynak: Acıbadem Basın Bülteni