"Bu Hastalık Sinsice Görme Kaybına Neden Oluyor"

2020 yılında yaklaşık 196 milyon kiÅŸi sarı nokta hastalığıyla mücadele ederken, nüfusun yaÅŸlanmasıyla birlikte bu sayının 2040 yılında 288 milyona çıkması bekleniyor. Ãœlkemizde de  benzer ÅŸekilde yaÅŸlanan nüfus nedeniyle sarı nokta hastalığının sıklığı giderek artıyor. Tıp literatüründe YaÅŸa BaÄŸlı Makula Dejenerasyonu olarak adlandırılan hastalık, gözün retina tabakasında bulunan ve merkezi görmeyi saÄŸlayan makula bölgesinin zamanla hasar görmesi sonucu geliÅŸiyor. Hastalık ilerledikçe okuma, araç kullanma, yüz tanıma ve ayrıntıları seçme gibi durumlarda ciddi zorluklar ortaya çıkabiliyor. Acıbadem Kadıköy (Dr. Åžinasi Can) Hastanesi Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Åžahin,  son yıllarda geliÅŸtirilen yeni tedavi yöntemleri sayesinde birçok hastada görme düzeyinin korunabildiÄŸini, hatta bazı tablolarda görme kalitesinde belirli ölçüde iyileÅŸme saÄŸlanabildiÄŸini belirterek, Erken teÅŸhis, sarı nokta hastalığının ilerlemesini yavaÅŸlatmak ve görmeyi korumak için çok önemlidir. BaÅŸlangıç evrelerinde hastalık genellikle belirti vermediÄŸi için rutin göz muayeneleriyle erken teÅŸhis edilirse yaÅŸam tarzı deÄŸiÅŸiklikleri ve gerekli tedavilerle önlemler alınabilmektedir. Bu nedenle özellikle 50 yaÅŸ üzerinde olan ve ailesinde sarı nokta hastalığı bulunan kiÅŸilerin, herhangi bir ÅŸikâyetleri olmasa bile düzenli göz kontrollerini ihmal etmemeleri son derece önemlidir diyor. 

Günlük yaşamı önemli ölçüde etkiliyor

Sarı nokta hastalığı, gözün arka kısmında bulunan retina tabakasının merkezindeki makula bölgesini etkileyen ve özellikle 50 yaÅŸ üzerindeki kiÅŸilerde görülen ilerleyici bir hastalık. Sarı nokta denmesinin sebebi ise bu bölgede yüksek ışık maruziyetine karşı korunma saÄŸlanması amacıyla bolca lutein ve zeaksantin adlı sarı renkli pigmentler oluÅŸması.  Makula, okuma, yazma, araç kullanma, yüzleri tanıma ve ince ayrıntıları seçme gibi merkezi görme iÅŸlevlerinden sorumlu oluyor. Bu bölgenin zarar görmesi sonucunda merkezi görmede bulanıklık, ÅŸekillerde bozulma veya görme kaybı ortaya çıkabiliyor. Belirtiler önce tek gözde oluÅŸabilirken hastalık ilerleyip her iki gözü de tuttuÄŸunda günlük yaÅŸam önemli ÅŸekilde etkileniyor. Hastalık ilerledikçe merkezi görme kaybının belirginleÅŸmesi nedeniyle hastalarda önemli sorunlar yaÅŸandığına vurgu yapan Prof. Dr. Özlem Åžahin, Bu tabloda hastalar okuma, yazma, araç kullanma, yüzleri tanıma ve düz çizgileri görme gibi durumlarda güçlük çekmektedir. Hastalık ileri evrede körlüğe varmasa da güvenli yürüyüşü zorlaÅŸtırmakta ve düşme riskini artırmaktadır. Ayrıca görme kaybının yarattığı sosyal izolasyon, depresyon ve bağımsız aktivitelerde azalma (yemek yapma, televizyon izleme vb.) yaÅŸam kalitesini ciddi ÅŸekilde düşürebilmektedir diye konuÅŸuyor. 

Görme yetisinde hızla azalma yaşanabiliyor

Sarı nokta hastalığı temel olarak kuru tip ve yaÅŸ tip olmak üzere iki ana gruba ayrılıyor. Hastaların büyük çoÄŸunluÄŸunda kuru tip geliÅŸtiÄŸini anlatan Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Åžahin, Kuru tipte retina altında zamanla biriken ve drusen adı verilen birikintiler ile buna eÅŸlik eden hücre kaybı sonucunda görme yetisi yavaşça azalmaktadır. Ä°leri evrelerinde de coÄŸrafik atrofi olarak adlandırılan ve retina hücrelerinde belirgin kayıp ve bunun sonucunda görme kalitesinde azalmayla seyreden tablo geliÅŸebilmektedir bilgisini veriyor. YaÅŸ tip ise daha az görülmesine raÄŸmen görme kaybından en sık sorumlu olan formudur diyen Prof. Dr. Özlem Åžahin, ÅŸu bilgileri veriyor:  Bu tipte retina altında anormal ve kırılgan yeni damarlar geliÅŸmektedir. Bu damarlar sıvı veya kan sızdırarak makulanın yapısını bozabilmekte ve görmede haftalar, hatta günler içinde belirgin azalmaya neden olabilmektedir. Erken tanı ve zamanında tedavi, yaÅŸ tip sarı nokta hastalığında görmenin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

Sigara kullanımı riski yaklaşık 2 kat artırıyor

Ä°lerleyen yaÅŸ sarı nokta hastalığının en önemli risk faktörünü oluÅŸturuyor. Görülme sıklığı özellikle 55 yaşından sonra belirgin olarak artıyor. Bunun yanı sıra sigara kullanımı, hipertansiyon, diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar sarı nokta hastalığının geliÅŸme riskini anlamlı ölçüde artıran risk faktörleri arasında yer alıyor.  Güncel çalışmalar sigara kullanımının riski yaklaşık iki kat artırdığını gösteriyor. Ayrıca aile öyküsü ve bazı genetik varyasyonların da önemli risk faktörleri olarak kabul edildiÄŸini aktaran Prof. Dr. Özlem Åžahin,  Obezite, fiziksel hareketsizlik, saÄŸlıksız beslenme alışkanlıkları ve düşük antioksidan alımı gibi faktörlerin de katkıda bulunabileceÄŸi düşünülmekle birlikte bunların etkileri konusunda literatürde daha deÄŸiÅŸken sonuçlar bulunmaktadır diyor. 

Bu sorunları göz ardı etmeyin 

Sarı nokta hastalığı erken evrede genellikle belirti vermiyor veya belirtiler çok hafif seyrediyor. Bu nedenle hastalar sorunlarının yaÅŸlılığa baÄŸlı olduÄŸunu düşünüyor. Hastalık ilerledikçe merkezi görmede bozulma baÅŸladığına iÅŸaret eden Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Åžahin, aÅŸağıda yer alan belirtilerden birinin ortaya çıkması halinde zaman kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına baÅŸvurulması gerektiÄŸine dikkat çekiyor. 

•Düz çizgilerin eÄŸri veya dalgalı görünmesi 

•Okuma sırasında harflerin bulanıklaşması

•Karşıya  bakarken silik noktaların oluÅŸması 

•Gölgelerin veya birbirine yakın renklerin ayırt edilmesinde güçlük

•Karanlıkta görmenin belirgin şekilde zorlaşması

•Işığa karşı hassasiyet artışı

•Görüntülerdeki detayların kaybolma hissi 

Tedaviden başarılı sonuçlar elde ediliyor

Sarı nokta hastalığının tanı sürecinde detaylı göz muayenesinin yanı sıra retina görüntüleme yöntemleri ve optik koherens tomografi gibi geliÅŸmiÅŸ teknolojilerden faydalanılıyor. Bu sayede retina tabakasındaki deÄŸiÅŸiklikler ayrıntılı ÅŸekilde incelenebiliyor. Tedavinin temel hedefi ise mevcut görmeyi korumak ve hastalığın ilerlemesini  yavaÅŸlatmak. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Åžahin, hastalığın tipi ve evresinin uygulanacak tedaviyi belirlediÄŸini anlatarak, Kuru tip sarı nokta hastalığında vitamin ve mineral takviyeleri uygun hastalarda hastalığın ilerleme riskini yaklaşık yüzde 25 oranında azaltmaktadır. Ayrıca yeÅŸil yapraklı sebzelerden zengin beslenme, omega-3 yaÄŸ asitlerinin tüketimi, düzenli egzersiz, tansiyon ve kolesterol kontrolü ile sigaranın bırakılması gibi yaÅŸam tarzı deÄŸiÅŸiklikleri de önem taşımaktadır diyor. Son yıllarda ileri evre kuru tip hastaları için göz içi iÄŸne tedavisinin de geliÅŸtirildiÄŸini belirten Prof. Dr. Özlem Åžahin, belirli aralıklarla göze uygulanan bu yöntemin hastalığın retina üzerindeki hasarının ilerleme hızını yavaÅŸlatmaya yardımcı olabildiÄŸini söylüyor. 

Görme düzeyleri korunabiliyor, hatta… 

YaÅŸ tip sarı nokta hastalığının tedavisinde  ise göz içine enjeksiyonla uygulanan ilaçlar önemli bir yer tutuyor. Bu tedaviyle, retina altındaki anormal damar oluÅŸumunun ve sıvı sızıntısının kontrol altına alınması hedefleniyor. Enjeksiyon tedavisi sayesinde hastaların görme düzeyleri korunabiliyor, hatta bazı hastalarda görme yeteneÄŸinde iyileÅŸme saÄŸlanabiliyor. Prof. Dr. Özlem Åžahin, Son zamanlarda bu iÄŸne tedavilerinin sıklığının azalmasında önemli geliÅŸmeler yaÅŸanmakla beraber, yılda 10-12'ye varan iÄŸne sayıları görme keskinliÄŸinin korunmasında önemli rol oynamaktadır diye konuÅŸuyor. 

Sağlıklı yaşam alışkanlıkları koruyucu rol oynuyor

Genetik kökeni ağır bastığından sarı nokta hastalığını önlemek her zaman  mümkün olmasa da riski azaltmaya ve ilerlemesini yavaÅŸlatmaya yardımcı olabilecek bazı önlemler bulunuyor. Prof. Dr. Özlem Åžahin, bu önlemleri şöyle sıralıyor: Özellikle sigara kullanmamak, düzenli fiziksel aktivite yapmak, saÄŸlıklı vücut ağırlığını korumak ve kardiyovasküler risk faktörlerini kontrol altında tutmak önem taşımaktadır. Ayrıca dengeli beslenme (yeÅŸil yapraklı sebzeler, balıkta bulunan omega-3 yaÄŸları), kan basıncı/ÅŸeker/kolesterol kontrolü gibi saÄŸlıklı yaÅŸam tarzı faktörleri hastalığın geliÅŸimini yavaÅŸlatmaktadır. Uzun süreli güneÅŸ ışığına maruziyeti azaltmak için güneÅŸ gözlüğü kullanmak da retina saÄŸlığını korumaya yardımcı olmaktadır. 

Giriş: 08 Haziran 2026 | Güncelleme: 08 Haziran 2026 | Okunma: 497

Kaynak: Acıbadem Basın Bülteni