"Türkiye Cumhuriyeti'nin Başbakanları, Cumhuriyet Tarihine Yön Veren İsimler"

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanından itibaren parlamenter sistemin yürürlükte olduğu dönemlerde, ülkenin yönetiminde başbakanlar kritik rol üstlendi.

Siyasal, ekonomik ve toplumsal dönüşümlerin merkezinde yer alan bu görev, farklı dönemlerde farklı liderler tarafından yürütüldü.

Cumhuriyet'in ilk yıllarında İsmet İnönü ve Fethi Okyar gibi isimler, genç devletin kurumsallaşmasında önemli sorumluluklar aldı. Çok partili hayata geçiş sürecinde Celal Bayar, Refik Saydam ve Şükrü Saraçoğlu gibi başbakanlar görev yaptı.

1950'li yıllar, Adnan Menderes liderliğinde Demokrat Parti iktidarıyla Türkiye siyasetinde önemli bir kırılma noktası oldu. 1960 askeri müdahalesinin ardından Cemal Gürsel, Fahri Özdilek ve Suat Hayri Ürgüplü gibi isimler geçiş dönemlerinde başbakanlık görevini üstlendi.

1970’ler ve 1980’ler, siyasi istikrarsızlıkların ve koalisyon hükümetlerinin öne çıktığı yıllar olarak kayda geçti. Bu dönemde Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Nihat Erim, Ferit Melen, Naim Talu ve Sadi Irmak başbakanlık yaptı. 12 Eylül 1980 darbesi sonrasında ise Bülent Ulusu başbakan olarak görev aldı.

1980'lerin ortasından itibaren Turgut Özal, Türkiye'nin ekonomik ve siyasal yöneliminde belirleyici oldu. Onu Ali Bozer, Yıldırım Akbulut, Mesut Yılmaz ve Erdal İnönü izledi. 1990'lı yıllarda Tansu Çiller ve Necmettin Erbakan başbakanlık görevinde bulundu.

2000'li yıllara gelindiğinde Abdullah Gül kısa süreli bir geçiş hükümetine başkanlık etti. Ardından Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin en uzun süre görev yapan başbakanlarından biri oldu. Parlamenter sistemin son başbakanları ise Ahmet Davutoğlu ve Binali Yıldırım olarak tarihe geçti.

Cumhurbaşkanlığı Hükmet Sistemi'ne geçilmesiyle birlikte başbakanlık makamı kaldırılırken, Türkiye Cumhuriyeti başbakanları ülkenin siyasal hafızasında iz bırakan önemli aktörler olarak anılmaya devam ediyor.

Kronolojik Sıra

1-İsmet İnönü