"Sabahçılar için iftar sonrası yatıp sahurda kalkılması tavsiye ediliyor"

Uykuya daha geç yatan ve öğlene doğru uyanan akşamcıl kişiler için sahura kadar oturup geç saatlerde uyanmanın daha uygun olabilieceğini belirten uzmanlar, akşam erken saatte yatıp sabah erken uyanan sabahçılar için de iftardan sonra yatıp sahurda kalkmanın ve sonrasında güne devam etmenin daha iyi olabileceğini söyledi. Uyku hijyeni için de tavsiyede bulunan uzmanlar, hafta içi ve hafta sonunda hep aynı saatlerde yatıp kalkılmasını, yatmadan 1 saat öncesinde artık uykuya hazırlık aşamasına geçmenin önemini vurguluyor.

Üsküdar Üniversitesi NP Etiler Tıp Merkezi Psikiyatri Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya Yertutanol, Ramazan'da değişen uyku düzenine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Ramazanda beslenmenin yanı sıra uyku düzeninde de önemli değişiklikler yaşandığını kaydeden Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya Yertutanol, bu değişikliklerin uyku düzenimizi de etkilediğini söyledi.

Bedenimizin belirli biyolojik ritimlerde çalıştığını hatırlatan Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya Yertutanol, Buna göre 24-saatlik döngüler içinde vücudumuzdaki doÄŸal süreçlerin ayarlanması da bir biyolojik ritim olup sirkadyen ritim olarak bilinir. ÇeÅŸitli hormonların/ kimyasalların salgılanması, vücut ısısının düzenlenmesi, uyku düzeninin ve yeme düzeninin saÄŸlanması gibi en temel fizyolojik süreçler gün içinde sabahtan akÅŸama kadar çeÅŸitli farklılıklar gösterir. ÖrneÄŸin vücut ısımız gün içinde daha yüksekken sabaha doÄŸru belirgin bir düşüş gösterir. Halk arasında sıklıkla kullanılan uyuyanın üzerine kar yaÄŸar deyimi bu gözlemden kaynak alır. diye konuÅŸtu. 

Doğal uyku, biyolojik ritim için çok önemli

İşte bu biyolojik ritimlerin en temel belirleyicilerinden birisinin güneş yani ışık olduğunu ifade eden Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya Yertutanol, Işığa maruz kaldığımızda beynimize gündüz olduğu mesajı, ışık maruziyeti olmadığında ise gece olduğu mesajı gider. Vücudumuz bu bilgiye göre çalışma düzenini sürdürür. O nedenle doğal bir uyku, biyolojik ritmi sürdürmek için çok önemlidir. dedi.

Ramazan’da uyku düzeninde farklılıklar oluşuyor

Ramazan’da doÄŸal olarak, uyku düzeninde belirgin farklılıklar olduÄŸunu söyleyen Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya Yertutanol, Oruç tutan insanların bir kısmı sahura kadar oturup daha sonra yatmayı ve öğlen hatta öğleden sonra uyanmayı tercih edebilir. Bir diÄŸer kısmı, iftardan sonra ama normalden daha erken bir saatte yatıp sahurda kalkmayı ve sonrasında uyumadan güne devam etmeyi seçebilir. Bazı insanlar ise normal uyku düzenlerini devam ettirmeyi, sahurda uykularından uyanıp tekrar yatmayı tercih edebilir. Hangisi seçilirse seçilsin uyku düzenindeki deÄŸiÅŸiklik biyolojik ritmi olumsuz etkileyebilir. uyarısında bulundu. 

BaykuÅŸ musun tavuk mu?

Sirkadyen ritmin insanlar arasında ufak farklar gösterebildiğini, buna kronotip denildiğini ifade eden Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya Yertutanol, şunları söyledi: İnsanların bir kısmı akşamcıl, bir kısmı sabahçıl, bir kısmı ile ara tip olarak tanımlanır. Akşamcıl olan kişiler (baykuşlar) uykuya daha geç yatmakta, sabah erken kalkmayı tercih etmemekte, öğlene doğru uyanmaktadır. Sabahçıllar (tavuklar), akşam erken saatte yatıp sabah erken saatte rahatça uyanan kişilerdir. Ara tipte olan kişiler ise bu ikisinin ortasında uyku alışkanlığına sahiptirler. dedi.

Akşamcıllar sahura kadar oturabilir

Ramazan’daki uyku deÄŸiÅŸikliklerinden daha az etkilenmek için kiÅŸinin kendi kronotipine göre bir uyku düzeni seçebileceÄŸini kaydeden Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya Yertutanol, Buna göre akÅŸamcıl kiÅŸiler için sahura kadar oturup geç saatlerde uyanmak veya normal saatlerinde uyuyup sahurdan sonra uyumaya devam etmek daha uygun olabilir. Sabahçıllar için ise iftardan sonra yatıp sahurda kalkmak ve sonrasında güne devam etmek daha iyi olabilir. tavsiyesinde bulundu. 

Aynı saatte yatıp kalkılmalıdır

Kaliteli bir uyku için uyulması gereken uyku hijyeni kurallarını sürdürmenin Ramazan ayında da önemli olduÄŸunu kaydeden Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya Yertutanol, Uyku saatleri ne ÅŸekilde olursa olsun, yeni düzeni Ramazan ayı boyunca korumak vücudun bu düzene alışmasını saÄŸlar. Yani hafta içi ve hafta sonunda hep aynı saatlerde yatıp kalkılmalıdır. Yatmadan 1 saat öncesinde artık uykuya hazırlık aÅŸamasına geçmek yani TV, bilgisayar, telefon gibi ekranları kapatmak; parlak ışığa maruz kalmamak, ertesi günün hazırlıklarını yapmak, meditasyon, dua, ibadet, yoga gibi kiÅŸiyi rahatlatan/sakinleÅŸtiren ne varsa onları yapmak gereklidir. Uyunan oda serin ve karanlık olmalıdır. diye konuÅŸtu. 

Ağır, yağlı ve fazla yemek uyku kalitesini bozuyor

Ramazan ayında çok önemli olan bir diÄŸer etkenin iftarda/sahurda yenilen gıdanın miktarı ve niteliÄŸi olduÄŸunu kaydeden Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya Yertutanol, Ağır, yaÄŸlı ve fazla miktarda gıda tüketimi uyku kalitesini bozmaktadır. Mide rahatsızlığı olan kiÅŸilerde fazla yemek reflüyü tetiklemekte, bu da uykuyu olumsuz etkilemektedir. Mümkünse çay, kahve tüketimi özellikle akÅŸam üzerinden itibaren tercih edilmemelidir. Sıvı ihtiyacı su ile karşılanmalıdır. Sigara kullanan kiÅŸiler eÄŸer bırakmak istemiyorlarsa geç saatlerde sigara içmeyi tercih etmemelidir. dedi. 

Uyku sorunu yaÅŸayanlar dikkat!

Ramazan ayı dışında uyku düzeninde sorun yaÅŸayan kiÅŸilerin de yukarıda bahsedildiÄŸi ÅŸekilde uyku hijyenine ve gıda tüketimlerine dikkat etmeleri gerektiÄŸini ifade eden Yrd. Doç. Dr. Fatma Duygu Kaya Yertutanol, Bu kurallar herkes için geçerlidir. DiÄŸer yandan normalde de uyku sorunu olan kiÅŸilerin varsa eÄŸer aldıkları ilaçları/tedavileri sürdürmeleri önemlidir. Gün içinde belirli bir düzende fiziksel aktivitenin varlığı uyku düzenine olumlu etki yapmaktadır. Bu önerilere raÄŸmen uyku sorunu devam eden ve yaÅŸam kalitesi düşen kiÅŸilerin hekime baÅŸvurmaları önerilir. diye konuÅŸtu. 

Giriş: 06 Nisan 2022 | Güncelleme: 06 Nisan 2022 | Okunma: 629

Kaynak: Ayşegül Erben