"Psikolojik Manipülasyona Dikkat"

Manipülasyon hayatın içinde çok yaygınlaşmış durumda. Bazen biz birilerini manipüle ediyoruz bazen de manipülasyon bize karşı kullanılıyor.

Aile Danışmanı Ebru Özer Özkul  psikolojik manipülasyonun, bireylerin davranışlarını duygularını kontrol etmek bakış açılarını kendi menfaatleri doÄŸrultusunda deÄŸiÅŸtirme, bireyleri farklı bir alana doÄŸru etkileme, karar verme süreçlerini ele geçirme durumu olduÄŸunu söyledi. 

Sosyal psikolojinin de alanına giren manipülasyonun; aldatıcı ve taciz edici olabildiÄŸini kaydeden Özkul, ÇoÄŸu zaman kontrol amaçlı yapılan, hepimizin hayatında öyle ya da böyle maruz kaldığımız ya da kendimizin farkında olmadan veya bile isteye yaptığımız bu durum pek çok konuda karşımıza çıkabiliyor dedi. 

Aile Danışmanı Ebru Özer Özkul psikolojik manipülasyon konusunda şu bilgileri verdi:

Duygusal Manipülasyon

Duygusal manipülasyon, bir bireyin diÄŸer bireyi kontrol etmek istediÄŸi ÅŸeyleri elde etmek için duygusal baÄŸlılık alanını iÅŸgal edip kullanmasıyla oluÅŸur. Bazen karşı tarafa suçluluk yükleyerek bazen utanç gibi olumsuz duyguları yükleyerek gerçekleÅŸebilir. 

Duygusal manipülasyon, saÄŸlıklı iliÅŸkinin kurulmasını engelleyen ve maruz kalan bireyin hayat kalitesini etkiler ve özgüven sorunlarını yaratıp, tetikleyebilir. Bir manipülasyon çeÅŸidi olan Gasligting ile ilgili uzun bir yazı paylaÅŸmıştım fakat kısaca ifade etmek gerekirse bireyin gerçeklik algısını bozmaya çalışan ve kafa karışıklığına sebep olan bir durumdur. Kafa karışıklığı ve gerçeklikten uzaklaÅŸtırarak kiÅŸinin özgüvenini ve kendi hafızasından şüphe etmesini saÄŸlayarak yapılan tehlikeli bir manipülasyon tekniÄŸidir. 

Günlük hayatta son zamanlarda bu kavram oldukça sık telaffuz edilir hale geldi. Ä°liÅŸkilerin içinde daha sık karşılaÅŸtığımız durum ise ego okÅŸama diye adlandırılan bireyin kendini iyi hissetmesi saÄŸlamak ve kiÅŸinin hayır demesini engellemek için yapılan manipülasyon tekniÄŸidir. 

Manipülasyonu çocuklara karşı da kullanıyoruz

Pozitif saÄŸlamlaÅŸtırma ile zaman zaman çocuklarımız doÄŸru davranışa sevk etmek için yaptığımız davranışın tekrarlanma olasılığını arttırmak için kullandığımız bir güven artırma yöntemidir. Çocuklarımızı bir davranışa alıştırmak ve davranışın olumlu sonuçlarını arttırmak için kullandığımız övgü, ödüllendirme, gülümseme gibi davranışları kapsar. 

Duygu sömürüsü de bir manipülasyon

Manipülasyon her ne kadar negatif duygu uyandırsa da aslında hepimiz bu durumu hayat rutinimizde sıkça kullanırız. Duygu sömürüsü de bir manipülasyon taktiÄŸidir. Bu tür davranışlar insanların acılarını endiÅŸelerini ve kaygılarını kullanarak çıkar elde etmek kullanılır. Mahrum bırakma davranışı da bir psikolojik manipülasyondur. 

Pek çoÄŸumuzun maruz kaldığı ÅŸu söylemlerde böyle yaparsan seni sevmezler söylemleri bireyin diÄŸerinin sevgisinden mahrum kalma tehdidine karşı durmasını gerektirir. Birey ya sevilmemeyi göze alacaktır ya da sevilmeyeceÄŸine dair genel bir kanı oluÅŸturacaktır. Psikolojik yapıya bakıldığında her iki farklı etkilet yaratacaktır. 

Negatif saÄŸlamlaÅŸtırma bireyin olumsuz davranışlarını durdurmak ve deÄŸiÅŸtirmeye yönelik yapılan davranışlardır. Büyürken pek çoÄŸumuz büyüklerimiz, öğretmenlerimiz ya da komÅŸularımız tarafından azarlandık veya cezalandırıldık. Korkutulma, tehdit edilme ÅŸeklinde daha uç sınırlarda cezalandırılma korkusu yaÅŸamış olmamız öz deÄŸerimizle ilgili sıkıntılar yaÅŸamamıza sebep olmuÅŸ olabilir. 

Manipülasyon sosyal medyada çok yaygın

Günlük hayatın akışında sosyal medya manipülasyon tekniÄŸini çok kullanılan bir alan oldu Gelinen noktada bir ürün veya hizmet satmanın ötesine geçmiÅŸ durumda hayat tarzı ve geleneÄŸi kabul edilmeye yönelik manipülasyonlarla karşı karşıya kalıyoruz. Ä°nsanın olduÄŸu her çaÄŸda ve zamanda her iliÅŸki de önümüzde olan bir durum ülkeler, politikalar ve eÄŸitimlerde bunu yapıyor ve yapacak. 

Manipülasyon bireysel ilişkilerde de oldukça yaygın bir durum. Sürekli şikayet eden anneler, para harcamanızı sağlayan pazarlama teknikleri, nasıl bir hayat kurmanızı öğütleyen tv programları, sürekli gidip gezdikleri ve yediklerini gözler önüne koyan sosyal medya hepimizin maruz kaldığı bazen sıkılıp şikayet ettiği bazen de hiç fark etmediğimiz manipülasyonlar…..

Aile içinde manipülasyon

 Aile içindeki manipülasyon, sürekli eleÅŸtirilme kötü sözler ve hakaretler, sık sık kendinizi suçlu hissettirilme, duygularınız üzerinden eksik ve zayıf hissettirme, hayatınızla ilgili kontrol edilme ve verdiÄŸiniz karalar saygı duyulmaması durumlar olarak karşımıza çıkıyor. Dışarıdan yapılan müdahaleler fark edilirken aile içindeki yapılan manipülasyonlar fark edilmeden iliÅŸkiler üzerinde bozucu etkilere sebep olabiliyor. 

Sevgi ve manipülasyon

Hepimiz sevgiyi bir değiş tokuş aracı olarak kullanabiliyoruz. Böyle davranırsam kabul edilmem, böyle giyinirsem beni sevmez gibi kültürel yapılarla karşılaşıyoruz. Bunları minimuma çekmek oldukça güç fakat bireyin kendini tanıması ve hayat yolundaki kendi sınırlarını bilip fark etmesi önemli bir kavrayış. Kendimizi güçlü ve özgüvenli hissetmek doğal sistemin bir parçası olduğumuz kabul etmek ve kendi düzenleyici sistemimizi oluşturmak ile mümkün. Dışımızdaki ve içerimizdeki sistemin dengesi burada çok önemli ….

Mutluluk bazen yavaşlayıp bakmayı bazen hızlıca kararlar alıp eyleme geçmeyi gerektiren bir süreç.

Giriş: 30 Eylül 2024 | Güncelleme: 30 Eylül 2024 | Okunma: 298

Kaynak: Karadeniz Sağlık Ajansı