"Kene Isırığında Erken Müdahale Hayat Kurtarıyor"

İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, özellikle kenelerin aktif olduğu yaz döneminde korunma yollarını hatırlatarak önemli bilgiler paylaştı.

Yaz aylarında doÄŸada geçirilen sürenin artması, kene kaynaklı hastalıklara karşı dikkatli olunmasını da zorunlu hale getiriyor. Ä°nsanlarda görülen kene kaynaklı enfeksiyonlar arasında etki alanı açısından en geniÅŸ coÄŸrafyaya sahip hastalıklardan biri olan Kırım Kongo Kanamalı AteÅŸinin(KKKA) güncel rakamlara göre Afrika, Asya, Orta DoÄŸu ve DoÄŸu Avrupa'da 30'dan fazla ülkede görüldüğü biliniyor. Türkiye'de ise vakaların özellikle Tokat, Sivas, Yozgat ve Çorum baÅŸta olmak üzere İç Anadolu'nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve DoÄŸu Anadolu'nun kuzeyinde yoÄŸunlaÅŸtığı görülüyor. Ä°stanbul Okan Ãœniversitesi Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Öğr. Ãœyesi Saliha Ayan, ülkemizde her yıl nisan-ekim ayları arasında görülen hastalığın, haziran ve temmuz aylarında en yüksek seviyeye ulaÅŸtığına dikkat çekiyor. 

Kimler Risk Grubunda 

Hastalık esas olarak hyalommamarginatum türü keneler aracılığıyla bulaşıyor ve virüs, kenenin deriye tutunması ya da çıplak elle ezilmesi sonucu vücuda yayılıyor. Bunun yanı sıra enfektehayvanların veya hastaların kan ve vücut sıvılarıyla temas yoluyla da bulaşabiliyor. Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, veteriner hekimler, kasaplar, sağlık çalışanları ile endemik bölgelerde yaşayan veya bu bölgelere seyahat eden kişiler en büyük risk grupları arasında.

Belirtiler Aniden Başlıyor

Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, kene tutunmasının ardından belirtilerin genellikle 1-5 gün içinde ortaya çıktığını söylüyor ve erken tanı açısından önemli uyarılarda bulunuyor: Hastalık yüksek ateş, halsizlik, baş ve kas ağrısı, bulantı ve kusma, ishal ve karın ağrısıyla başlar. Ağır vakalarda birkaç gün içinde diş eti, burun, mide-bağırsak, idrar yolları ve diğer organlarda ciddi kanamalar oluşabilir. İlerleyen vakalarda ise şok ve çoklu organ yetmezliği gelişebiliyor. Ölüm vakaları ise çoğunlukla şiddetli kanama, şok ve organ yetmezliği nedeniyle meydana geliyor. Bu nedenle erken tanı ve tedavi, hastalığın seyrinde büyük önem taşıyor. Hastalığın tedavisinde etkinliği kanıtlanmış özel bir antiviral ilaç bulunmasa da destek tedavinin zamanında uygulanması yaşam kurtarıcı bir rolesahip.

KKKA’dan Korunmak için 5 Adım

Dr. Öğr. Ãœyesi Saliha Ayan, KKKA'ya karşı alınabilecek en etkili korunma yöntemlerini de hatırlatarak, 5 adımdan oluÅŸan bir liste paylaşıyor: 

1.Kıyafet Seçimi: Riskli alanlarda uzun kollu ve paçaları kapalı, mümkünse açık renkli kıyafetler tercih edin.

2.Kontrol: Riskli alanlardan her eve döndüğünüzde vücudunuzu mutlaka kontrol edin. 

3.Temasa Dikkat: Vücuda tutunan kene fark ettiğinizde keneye çıplak elle temas etmeyin ve ezmeyin.

4.İlk müdahale: Vakit kaybetmeden uygun bir malzeme kullanarak, keneyi deriye en yakın noktadan dikkatlice çıkarın.

5.Destek Alın: Keneyi vücuttan çıkaramıyorsanız hızlıca en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Isırma Sonrası Ä°lk 10 Gün Dikkat 

Dr. Öğr. Ãœyesi Saliha Ayan, özellikle kene çıkarıldıktan sonra kiÅŸilerin 10 gün boyunca ateÅŸ, halsizlik, iÅŸtahsızlık, kas aÄŸrısı, baÅŸ aÄŸrısı, bulantı, kusma ve ishal gibi belirtiler açısından kendilerini takip etmeleri gerektiÄŸini söylüyor. Bu belirtilerden herhangi birinin geliÅŸmesi halinde zaman kaybetmeden bir saÄŸlık kuruluÅŸuna baÅŸvurulması önemli. Kenelerin artmasıyla aşı konusu da gündemde. Ancak bugün için KKKA'ya karşı dünya genelinde yaygın kullanıma girmiÅŸ, etkinliÄŸi kabul edilmiÅŸ bir aşı mevcut deÄŸil. Bu nedenle korunma önlemleri ve erken farkındalık, hastalıkla mücadeledeki güçlü yerini koruyor. 

Giriş: 14 Temmuz 2026 | Güncelleme: 14 Temmuz 2026 | Okunma: 68

Kaynak: Yücel Meral