"Hüseyin Oğlu Terzi Emin Efe (1943–2024)"

Kimi yaptığı işlerle, kimi yetiştirdiği insanlarla, kimi de dürüstlüğü, çalışkanlığı ve insanlara dokunan yönüyle hatırlanır. Hüseyin oğlu Terzi Emin Efe de geride bıraktığı emek, yetiştirdiği ustalar ve mesleğine kattığı değerle yöremizin unutulmaması gereken insanlarından biridir.

Nüfus kayıtlarında 1943 doğumlu olarak görünen Emin Efe, ailesinden ve yakınlarından aktarılan bilgilere göre 1941 yılında Kanyaş'ta dünyaya gelmiştir. Babası Çolak oğlu Hüseyin, annesi ise Pamuk Hanım'dır. Hayatının büyük bölümünü Kanyaş ve çevresinde geçiren Emin Efe, çocukluk yıllarından itibaren çalışkanlığı, el becerisi ve öğrenmeye olan merakıyla dikkat çekmiştir.

Ailesi ve Çocukluk Yılları

Emin Efe'nin babası Çolak oğlu Hüseyin, 1900 doğumludur. Hüseyin'in hayatında üç evlilik olmuştur.

1-İlk evliliğini Şadı'dan yapmış ve bu evlilikten Fadime dünyaya gelmiştir. 

2-İkinci evliliğini Oyraca köyünden yapmış, bu evlilikten de Mehmet adında bir oğlu olmuştur. 

3-Üçüncü evliliğini ise Kanyaş'tan Pamuk Hanım ile gerçekleştirmiştir. Bu evlilikten Ahmet, Hasan, Hava, Emin, Ali, Şükriye, Hacı, Cemal, Temel ve Necla olmak üzere on çocuk dünyaya gelmiştir.

Kalabalık bir ailenin ortasında büyüyen Emin Efe, küçük yaşlardan itibaren hayatın sorumluluklarını öğrenmiştir. O yıllarda kırsal bölgelerde çocukluk ile çalışma hayatı arasındaki mesafe bugünkü kadar uzun değildi. Aile içinde herkesin bir sorumluluğu bulunuyor, çocuklar da daha küçük yaşlarda hayatın ve emeğin içine katılıyordu.

Eğitim Hayatı ve İlk Mesleki Tecrübesi

Emin Efe ilköğrenimini eski çarşıda bulunan Harşıt İlkokulu'nda tamamladı. Okulunu bitirdikten sonra, o dönemin şartları içerisinde eğitimine devam etmek yerine çalışma hayatına atıldı.

İlk çalışma yeri, babası Çolak Hüseyin'in bakırcılık ve kalaycılık yaptığı dükkânı oldu. Burada hem babasının yanında çalışıyor hem de bir meslek öğreniyordu. Ancak Emin Efe'nin hayatındaki asıl dönüm noktalarından biri, genç yaşta İstanbul'a gitmesiyle başladı.

İstanbul'a Uzanan Gurbet Yolculuğu

O yıllarda gemilerde çalışan Güccük Hasan Öztürk, memlekete geldiği bir sırada Emin Efe'yi görür ve babası Çolak Hüseyin'den onu ister. Hasan Öztürk'ün yanında İstanbul'a giden Emin Efe, böylece hayatının önemli bir dönemini şekillendirecek olan terzilik mesleğiyle tanışır.

İstanbul'un Sirkeci semtinde, Büyük Postane'nin karşısında bulunan bir terzinin yanında çırak olarak çalışmaya başlar. Büyük şehrin hareketli hayatı, farklı insanları ve özellikle terzilik mesleğinin incelikleri, Emin Efe'nin dünyasında yeni bir sayfa açar.

İstanbul'da geçirdiği yıllarda terziliği yalnızca bir iş olarak değil, bir sanat ve yaşam biçimi olarak öğrenmeye başladı. Kumaşın ölçüsünü almak, kesim yapmak, dikişin inceliklerini kavramak ve müşterinin istediği kıyafeti ortaya çıkarmak sabır ve ustalık gerektiriyordu. Emin Efe de bu mesleğin bütün inceliklerini öğrenerek ileride kendi yöresinde önemli bir terzi ustası olmasının temelini burada attı.

Askerlik Yılları

Bir süre İstanbul'da çalıştıktan sonra askerlik çağı geldi. İşyerinden ayrılarak memleketine dönen Emin Efe, arkadaşlarıyla birlikte askerlik yolculuğuna çıktı.

Cemil Ünlü, Mehmet Akbulut ve diğer arkadaşlarıyla birlikte yaklaşık 18 kişilik bir grup halinde Samsun'a gittiler. Samsun'da arkadaşlar farklı birliklere dağıldı. Emin Efe ise trenle Erzurum'un Ilıca ilçesindeki birliğine sevk edildi. Askerlik görevini burada tamamlayan Emin Efe, yaklaşık 24 aylık askerlik hizmetinin ardından memleketine döndü.

Askerlik sonrasında yeniden gurbet yoluna çıkmayı ve çalışmak için başka yerlere gitmeyi düşünüyordu. Ancak babası onun tekrar gurbete gitmesini istemedi. Bu nedenle Emin Efe'nin hayatında yeni bir dönem başladı: Kendi terzi dükkânını açmak.

Kendi Dükkânı ve Ustalığa Giden Yol

Babasının desteği ve yönlendirmesiyle memlekette terzi dükkânı açan Emin Efe, zaman içerisinde mesleğinde kendisini geliştirerek çevresinde tanınan bir usta hâline geldi.

Bir süre sonra yalnızca müşterilerinin elbiselerini diken bir terzi olmaktan çıktı, yanında çıraklar ve işçiler çalıştıran, üretim yapan bir atölye sahibi oldu.

Bu dönemde yurt dışına gitme düşüncesi de devam ediyordu. İş ve İşçi Bulma Kurumu'na başvurarak yurt dışında çalışma isteğini bildirdi. Başvurusu sonucunda Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nden çalışma konusunda çağrılar geldi. Fakat babası yine oğlunun yurt dışına gitmesine izin vermedi.

Bugün geriye dönüp bakıldığında, bu karar Emin Efe'nin hayatının yönünü değiştiren önemli olaylardan biri olarak değerlendirilebilir. Eğer o yıllarda yurt dışına gitmiş olsaydı hayatı bambaşka bir şekilde gelişebilirdi. O ise memleketinde kalmayı, kendi işini büyütmeyi ve burada insan yetiştirmeyi tercih etmek durumunda kaldı.

Doğankent Hidroelektrik Santrali Dönemi

Emin Efe'nin terzilik hayatındaki en dikkat çekici dönemlerden biri, Doğankent'te Hidroelektrik Santrali inşaatının başladığı yıllar oldu.

Bölgede büyük bir inşaat hareketliliği yaşanırken işçi ve çalışanların giyim ihtiyacı da arttı. Emin Efe bu fırsatı değerlendirerek terzi dükkânını küçük bir atölye hâline getirdi.

Dükkânında 8–10 civarında işçi çalıştırıyor, başta pantolon, ceket ve yelek olmak üzere çeşitli giysiler üretiyordu. O dönem bölgenin şartları düşünüldüğünde, bu ölçekte çalışan bir terzi atölyesinin bulunması oldukça önemliydi.

Emin Efe'nin dükkânı artık sadece bir terzi dükkânı değil, aynı zamanda insanların bir araya geldiği, gençlerin meslek öğrendiği ve üretimin yapıldığı bir iş yeri hâline gelmişti.

Mesleğe Kazandırdığı İnsanlar

Emin Efe'nin hayatındaki en önemli miraslardan biri de yetiştirdiği terzilerdir.

Mesleğini kendisine saklamayan, bildiklerini gençlere aktaran bir usta olarak çevresindeki insanlara terziliği sevdirdi. Onun yanında çalışan ve ondan meslek öğrenen birçok kişi, daha sonra kendi işyerlerini açarak terzilik mesleğini sürdürdü.

Yetiştirdiği ustalar arasında Emin Yahşi, Ahmet Bayram, Ziya Tarı ve Oyraca köyünden Ziya Efendi gibi isimler bulunmaktadır.

Bu yönüyle Emin Efe'nin mirası yalnızca diktiği elbiselerde değil, yetiştirdiği insanlarda yaşamaya devam etti. Bir ustanın gerçek değeri, kendisinden sonra bıraktığı eserler kadar, yetiştirdiği insanların hayatındaki izlerle de ölçülür. Emin Efe'nin terzilik alanındaki en büyük eserlerinden biri de budur.

Aile Hayatı

Meslek hayatını sürdürürken Emin Efe, Haşim Efendi'nin torunu, Rasim'in kızı Muteber Hanım ile evlendi.

Bu evlilikten üç çocukları dünyaya geldi. Emin Efe için aile, hayatının her döneminde önemli bir yere sahip oldu. İş hayatının yoğunluğu ve geçim mücadelesi içerisinde ailesinin sorumluluğunu taşıdı, çocuklarının büyümesine ve hayat kurmasına tanıklık etti.

Onun için hayat yalnızca dükkândan, kumaştan ve dikiş makinesinden ibaret değildi. Ailesi, dostları, komşuları, meslektaşları ve yetiştirdiği gençlerle birlikte geniş bir sosyal çevrenin parçasıydı.

Çalışma Hayatının Sonu

Yıllarca süren yoğun çalışma hayatının ardından Emin Efe, 1990'lı yılların ortalarında BAĞ-KUR'dan emekli oldu.Emeklilikle birlikte ticari hayatına son verdi ve hayatının yeni dönemine geçti. Uzun yıllar boyunca çalışmanın, üretmenin ve insan yetiştirmenin ardından artık daha sakin bir yaşam sürmeye başladı.

Ancak onun hayatında çalışma yıllarının bıraktığı izler hiçbir zaman silinmedi. Terzilik yaptığı yıllarda tanıdığı insanlar, yetiştirdiği ustalar ve diktiği elbiseler, onun memleketteki hatırasının bir parçası olarak kaldı.

Sağlık Mücadelesi

Emin Efe, uzun yıllar boyunca sağlık açısından ciddi bir sorun yaşamadan hayatını sürdürdü. 2002 yılına kadar hastane kapısından neredeyse hiç geçmedi.

Ancak bu tarihten sonra yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle hastanelerle daha fazla karşılaşmaya başladı. Bel fıtığı nedeniyle geçirdiği ameliyat, onun sağlık mücadelesinin başlangıç noktalarından biri oldu.

Yıllar ilerledikçe sağlık sorunları da arttı. 2023 yılında prostat ameliyatı geçirdi. Son döneminde yakalandığı amansız hastalıkla mücadele eden Emin Efe, bütün hayatı boyunca gösterdiği sabır ve dirençle bu süreci de göğüsledi. Fakat yaşam mücadelesi 4 Mart 2024 tarihinde sona erdi.

Ardından Kalan

Emin Efe, 4 Mart 2024 tarihinde 83 yaşında hayata veda etti. Cenazesi Halıköse Kabristanlığı'na defnedildi.

Arkasında yalnızca bir aile değil, onu tanıyan, onunla çalışan, ondan meslek öğrenen ve hayatının bir döneminde yolunun kesiştiği çok sayıda insan bıraktı.

Onun hayatına bakıldığında, bir insanın memleketine nasıl değer katabileceğinin güzel bir örneği görülür. İstanbul'da öğrendiği terzilik mesleğini memleketine taşıyan Emin Efe, yıllar içerisinde bu mesleği büyüttü, yanında insanlar çalıştırdı, üretim yaptı ve kendisinden sonra mesleği sürdürecek ustaların yetişmesine vesile oldu.

Belki gençliğinde Almanya'ya veya Amerika'ya gitseydi hayatının hikâyesi farklı olacaktı. Ancak o, bütün engellere rağmen kendi topraklarında kaldı ve burada kendi dünyasını kurdu. Kendi dükkânını açtı, ekmeğini kazandı, ailesini büyüttü ve mesleğini kendisinden sonraki kuşaklara aktardı.

Bir Ustanın Ardından

Emin Efe'nin hikâyesi aslında yalnızca bir terzinin hayat hikâyesi değildir. Bu hikâye, çocuk yaşta başlayan emeğin, gurbetin, ustalığın, aile bağlarının, memlekete bağlılığın ve insan yetiştirmenin hikâyesidir.

O, bir dönemin insanıydı. Bakırcı ve kalaycı dükkânlarından terzi atölyelerine, İstanbul'un Sirkeci'sinden Erzurum Ilıca'daki askerlik yıllarına, Doğankent Hidroelektrik Santrali'nin inşaat döneminden emekliliğine kadar geçen uzun bir ömrün tanığı oldu.

Emin Efe'nin hayatında alın teri vardı.

Sabır vardı.

Meslek vardı.

Aile vardı.

Dostluk vardı.

Ve en önemlisi, kendinden sonra gelecek insanlara bir şey bırakma gayreti vardı.

Bugün onun adı anıldığında yalnızca Terzi Emin Efe denilmesi bile aslında başlı başına bir hatıradır. Çünkü bazı insanlar isimleriyle değil, yaptıkları işle bütünleşerek hatırlanır.

Emin Efe de memleketinde terzilik denildiğinde akla gelen ustalardan biri olarak yaşamaya devam edecektir. Onun en büyük mirası, yıllarca diktiği pantolon, ceket ve yeleklerden daha fazlasıdır. Asıl mirası, yetiştirdiği insanlar, ailesine bıraktığı hatıralar ve yaşadığı yörede bıraktığı güzel izlerdir. Ruhu şad, mekânı cennet olsun.

Not: Bu biyografi, aileden ve yakın çevreden aktarılan bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. Nüfus kaydındaki 1943 tarihi ile aile anlatımındaki 1941 doğum tarihi arasındaki farklılık özellikle korunmuştur

Giriş: 18 Ağustos 2026 | Güncelleme: 18 Ağustos 2026 | Okunma: 55

Kaynak: Harsitvadisi